NGHỀ BIỂN · LOCAL NOTE
Đôi mắt sơn trên mũi ghe
Trên mũi nhiều chiếc ghe ở Phú Quốc có đôi mắt được sơn nổi bật. Đó là chi tiết gắn với tín ngưỡng người đi biển, hiện diện giữa một bến cá vẫn làm việc mỗi ngày.
Giữa những chuyến ghe cập bến, chuyển cá, lấy đá và chuẩn bị ra khơi, đôi mắt sơn trên mũi ghe dễ khiến người qua đường dừng lại nhìn. Người đi biển có cách gửi gắm niềm tin vào con tàu của mình, còn bến cá vẫn vận hành bằng bao nhiêu công việc cụ thể. Muốn hiểu đôi mắt ấy, phải nhìn cả chiếc ghe và nhịp sống ở nơi nó trở về.
Mắt ghe bên bến cá
Mắt vẽ ở mũi ghe không phải chiếc nào cũng giống chiếc nào: có ghe vẽ nét đậm, có ghe chọn màu khác, vị trí cũng không hoàn toàn giống nhau. Người sơn hoặc chủ ghe mới có thể nói họ gửi gắm điều gì vào đôi mắt ấy; với mỗi nhà, đó có thể là dấu hiệu riêng, cách trang trí hoặc tập quán giữ từ trước.
Ngay bên dưới những đôi mắt ấy, bến cá vẫn là nơi người ta neo dây, chuyển thùng cá và sửa soạn chuyến kế tiếp. Lối đi có thể trơn hoặc vướng ngư cụ, nên muốn quan sát thì đứng ở khu công cộng, muốn chụp người làm việc thì xin phép trước. Bến vắng ghe vào một thời điểm cũng chưa nói được điều gì về cả nghề cá, bởi giờ ra khơi và trở về thay đổi theo biển từng ngày.
Từ chi tiết nhỏ nhìn ra cửa sông
Đôi mắt trên mũi ghe khiến người qua đường chú ý, nhưng nếu đứng lại lâu hơn một chút, bạn sẽ thấy cả câu chuyện của cửa sông: ghe theo luồng nước, người chuyển cá và những việc cần xong trước chuyến mới. Có thể quan sát từ xa mà không chắn lối làm ăn. Những chi tiết ấy thường nói nhiều hơn một lời giới thiệu soạn sẵn.